معرفی دستگاه ها
ارزیابی علمی وضعیت بدنی در استعدادیابی ورزشی
در باشگاه استعدادیابی، ارزیابی وضعیت بدنی و اسکلتی–عضلانی ورزشکاران با تکیه بر دانش فیزیک پزشکی و بهکارگیری روشهای علمی و تصویربرداری تخصصی انجام میگیرد. هدف از این ارزیابیها شناسایی ناهنجاریهای قامتی و حرکتی، پیشگیری از آسیبها و هدایت ورزشکاران به رشتهی ورزشی متناسب با شرایط جسمانی آنان است.
خدمات و فعالیتها
- آنالیز قامت و مفاصل: استفاده از روش فوتوگرامتری و نرمافزارهای کامپیوتری برای بررسی جایگاه مفاصل و وضعیت کلی بدن.
- اسکن و ارزیابی کف پا: تشخیص صافی کف پا، قوس بیشازحد یا سایر ناهنجاریها با بهرهگیری از ابزارهای تخصصی.
- بررسی انحرافات اسکلتی و قامتی: تحلیل وضعیت ستون فقرات، شانهها، لگن و زانوها جهت شناسایی مشکلاتی مانند کیفوز، لوردوز یا اسکولیوز.
- تشخیص اولیه آسیبها و ارجاع به متخصص: در صورت مشاهدهی ناهنجاری یا آسیب، ورزشکار به متخصصان ارتوپدی و فیزیوتراپی ارجاع داده میشود.
اهمیت این ارزیابیها
با اجرای این فرآیند علمی، انتخاب رشتهی ورزشی برای کودکان و نوجوانان بر اساس واقعیتهای جسمانی آنان صورت میگیرد. این امر علاوه بر افزایش احتمال موفقیت ورزشی، نقش مؤثری در پیشگیری از بروز آسیبهای جدی در آینده دارد.
نقش فیزیک پزشکی در استعدادیابی
فیزیک پزشکی تنها به کاربردهای بیمارستانی مانند تصویربرداری (MRI، CT، X-ray) یا پرتودرمانی محدود نمیشود، بلکه دانشی میانرشتهای است که میتواند در پیشگیری، ارتقای سلامت جسمانی و بهبود عملکرد ورزشی نیز نقشی کلیدی ایفا کند.
- در استعدادیابی ورزشی، فیزیک پزشکی ابزارهای علمی مانند اسکنر کف پا، سیستمهای فوتوگرامتری، فورسپلیت و نرمافزارهای آنالیز بیومکانیکی را به کار میگیرد تا تصویر دقیقی از وضعیت بدنی ورزشکاران ارائه دهد.
- این دانش امکان بررسی دقیق حرکت، فشارهای وارد بر اندامها، تعادل بدن و الگوهای بیومکانیکی را فراهم میآورد.
- به کمک این تحلیلها میتوان استعدادهای واقعی ورزشی را شناسایی کرد، رشتهی مناسب برای هر فرد را انتخاب نمود و خطر آسیبهای جسمانی را به حداقل رساند.
بنابراین، حضور متخصص فیزیک پزشکی در باشگاه استعدادیابی نهتنها کیفیت فرآیند ارزیابی را ارتقا میدهد، بلکه یک رویکرد علمی و آیندهنگر به کشف و پرورش استعدادهای ورزشی ارائه میکند؛ رویکردی که سلامت، پیشرفت و موفقیت پایدار ورزشکاران را تضمین میسازد.
دستگاه های ارزیابی
. دستگاه فوتوگرامتری (Photogrammetry System)
کاربرد: این سیستم با استفاده از تصویربرداری دیجیتال از زوایای مختلف، وضعیت قامتی بدن را تحلیل کرده و انحرافات اسکلتی مانند کیفوز، لوردوز و ناهماهنگیهای شانه و لگن را شناسایی میکند.
ویژگیها:
- کاملاً غیرتهاجمی و بیخطر (بدون استفاده از اشعه).
- ارائهی گزارشهای دقیق با مقایسهی نتایج با معیارهای استاندارد.
- قابل استفاده با یا بدون نقاط مارکر (Marker-based یا Marker-less).
۲. اسکنر کف پا (Foot Scanner / Pressure Plate)
کاربرد: این دستگاه با ثبت فشار توزیعی کف پا در حالت ایستاده یا در حال حرکت، اطلاعاتی دقیق درباره قوس کف پا، صافی، و نواحی پر فشار ارائه میدهد.
ویژگیها:
- تولید نقشه فشار (Pressure Map) با دقت بالا و تفکیک نقطهبهنقطه.
- مناسب برای طراحی کفیهای ارتوپدی، بررسی مشکلات راه رفتن و تحلیل بیومکانیکی دقیق.
۳. گونیومتر دیجیتال (Digital Goniometer)
کاربرد: وسیلهای ساده و دقیق برای اندازهگیری زاویه مفاصل مانند زانو، آرنج و مچ و تعیین دامنه حرکتی در مصدومان یا ورزشکاران.
با ورود گونیومتر دیجیتال، ارزیابی دامنه حرکتی مفاصل (ROM) سریعتر، دقیقتر و حتی از راه دور انجام میشود.
چرا گونیومتر دیجیتال؟
- 📊 دقت آزمایشگاهی با استفاده از بینایی کامپیوتری
- ⏱ اندازهگیری لحظهای حرکات بدن
- 🏠 قابل استفاده در منزل بدون نیاز به تجهیزات پیچیده
- 🗂 ثبت خودکار دادهها و گزارش پیشرفت
- 💪 افزایش انگیزه ورزشکار و بیمار با نمایش پیشرفت عددی
این فناوری نوین نهتنها در فیزیوتراپی و توانبخشی، بلکه در استعدادیابی ورزشی نیز تحولی ایجاد کرده است.
با گونیومتر دیجیتال میتوان بهسادگی حرکات بدن را تحلیل کرد، از آسیبها پیشگیری نمود و مسیر پیشرفت ورزشی را دقیقتر و علمیتر ساخت.
ویژگیها:
- قابل استفاده دستی؛ اقتصادی و در عین حال دقیق.
- مناسب برای اندازهگیری مقایسهای مفاصل در جلسات پیگیری یا تمرینات اصلاحی.
. دستگاه فورسپلیت (Force Plate)
کاربرد: سکویی مجهز به حسگرهای Piezoelectric یا Strain Gauge که نیروهای وارد شده به زمین را طی حرکت (مثل راه رفتن، پرش) اندازهگیری میکند.
ویژگیها:
- تحلیل نیروهای وارد بر بدن در سه محور (عمودی، جانبی و طولی) و بررسی مرکز فشار (CoP) برای تحلیل تعادل و تعادل پویا.
- ابزار مهم در ارتقاء عملکرد ورزشی، پیشگیری از آسیب، تحلیل تکنیک پرش و دویدن.
. سیستم آنالیز ویدئویی (Motion Analysis Software)
کاربرد: ثبت و بررسی حرکات بدن در نماهای مختلف (جلو، بغل)، تحلیل زوایا، تعادل و هماهنگی حرکتی از طریق نرمافزارهای تخصصی.
ویژگیها:
- امکان مقایسه پیش و پس از تمرینات اصلاحی.
- ایجاد فایل ویدیویی همراه با گرافیکهای تحلیلی برای پیگیری پیشرفت.
